Comment press

Hoe overleef ik de hype?

Geamuseerd en met enige verbazing kijken we dezer dagen naar het gedrag van de media. Er valt niet of nauwelijks te ontkomen aan de golf van hypes die ons overspoelt. Van een bestuursrelletje bij een voetbalclub rollen we moeiteloos verder naar een ijstochtje dat niet door ging.

Een extreem volume van aandacht (6 hele pagina’s lijkt gewoon te worden, 20 minuten in de landelijke journaals idem dito) maar ook de duiding van het nieuws zelf kent alleen nog maar superlatieven.
Een beetje winter is gelijk een ‘HORRORWINTER’ en een stroomstoring van 1,5 uur zorgt voor ‘TOTALE CHAOS’. Goed opgeleide journalisten staan dagenlang op een bevroren sloot of bivakkeren uren achtereen in een tochtige parkeergarage en smeken om een quotje van de verlosser zelf.

Een bijzonder fenomeen dat natuurlijk nog eens versterkt wordt door social proof en de impact van de sociale media. Met nieuws maak je immer nieuws.

Mooi en ontnuchterend is de omschrijving die Wikipedia geeft voor een hype:
‘Een hype is een verschijnsel dat tijdelijk bovenmatig veel media-aandacht krijgt en daardoor belangrijker lijkt dan het in werkelijkheid is. Het gevolg van dit zichzelf versterkend mechanisme kan zijn dat iets dat zich als een ogenschijnlijk verwaarloosbare kleinigheid voordoet, uitgroeit tot een werkelijk belangwekkend verschijnsel’.
Terzijde: Misschien een ideetje om bij dergelijke berichtgeving een consumenten-waarschuwing in te voeren: ‘Pas op: Dit is een hype en minder belangrijk dan het lijkt’.

Maar er zit natuurlijk wel een lastige paradox in de ontwikkeling. We doen er lacherig en soms geïrriteerd over maar tegelijkertijd blijven (moeten?) we het wel volgen en blijft er misschien zelfs een opgejaagd gevoel achter. Of is het te voorkomen?

De laatste jaren is er veel onderzoek gedaan naar de enorme toename van informatie en verschijnen er steeds meer suggesties hoe deze informatie-overload gefilterd kan worden.
Het probleem lijkt (zie o.a. Nicholas Carr) niet zo zeer te liggen bij de hoeveelheid informatie (situational overload) maar bij de ‘ambient overload’, de informatie die direct onze aandacht vraagt, en vooral tot ons komt via sociale media, grote krantenkoppen en hijgerige ankeilers en teasers op TV.

Juist voor die informatie lijken nog geen goede filters te bestaan. Althans, niet op het web. Hoewel de verwachting regelmatig wordt uitgesproken dat het een kwestie van tijd is voor dat dergelijke filters volop beschikbaar zijn.
Tot die tijd kunnen wellicht ‘persoonlijke filterprocedures’ (jouw persoonlijke oplossing die kan variëren van simpel tot meer complex als in de link) een handvat bieden bij de overload.

Maar de beste filter zijn we vooralsnog (en waarschijnlijk blijvend) zelf.
Denk bij al dat mediageweld even terug aan je laatste vakantie waar het ook zonder dat nieuws zo lekker ging. Reflecteer zo nu en dan op basis van je eigen gezonde verstand i.p.v. al die verschillende meningen en standpunten. En als je wat meer diepgang en duiding zoekt dan kan je altijd nog gewoon een goed gesprek hebben.
Dat is alles behalve een hype.